Abluka günlükleri 199 | 18 Eylül 2026 Cuma
Haber Merkezi
Küba Telekomünikasyon Şirketi (ETECSA), Santiago de Cuba ilinde iletişimin kesintisiz sürdürülmesini sağlamak amacıyla altyapısını güneş enerjisiyle desteklemeye yönelik kapsamlı bir dönüşüm süreci yürütüyor. Camagüey kentinde düzenlenen İl Konseyi toplantısında, ABD ablukasının yarattığı kaynak yetersizliklerinden ağır şekilde etkilenen Anne ve Çocuk Sağlığı Programı’nın (PAMI) güçlendirilmesi için daha sıkı bir kurumsal denetim ve sektörler arası iş birliği çağrısı yapıldı.
İş kanunu ve getirdiği devrim niteliğindeki yeniliklerKüba’da 2013 yılından bu yana yürürlükte olan 116 Sayılı İş Kanunu’nun yerini alacak yeni 189 Sayılı İş Kanunu, Resmi Gazete’de yayımlanarak resmiyet kazandı. Yayımlandığı tarihten yedi gün sonra yürürlüğe girecek olan bu kapsamlı hukuki çerçeve, bir kararname ve 12 tamamlayıcı karar ile destekleniyor. Düzenleme, 2019 Anayasası’nın getirdiği ilkeler, ülkedeki ekonomik ve sosyal dönüşüm hedefleri ile uluslararası çalışma standartları doğrultusunda iş hayatını baştan aşağı yeniden yapılandırıyor.Yeni İş Kanunu, hazırlanış süreci itibarıyla da geniş bir toplumsal mutabakata dayanıyor. Yasa tasarısı kabul edilmeden önce ülke genelinde düzenlenen 40 binden fazla toplantıda 2 milyondan fazla çalışan sürece katılarak 96 binden fazla öneri ve katkıda bulundu. Sürece akademisyenler, hukukçular, uzmanlar, kadın örgütleri ve sendikalar doğrudan dahil oldu.Tüm Sektörleri Kapsayan Genel Uygulama ve Temel İlkelere Uygunluk Yeni kanunun en belirgin yeniliklerinden biri, kamu ve devlet dışı (özel sektör, kooperatifler, yerel kalkınma projeleri) ayrımı gözetmeksizin ülkedeki tüm çalışanları ve işverenleri kapsamasıdır. Önceki mevzuatta devlet dışı sektör çalışanları yalnızca temel asgari haklardan yararlanabilirken, yeni düzenlemeyle birlikte herkes tek bir İş Kanunu çatısı altında eşit hukuki güvenceye kavuşturulmuştur.Kanun, çalışma hayatına dair temel insani hakları ve yasakları da kesin çizgilerle belirliyor: Çocuk İşçiliği ve Zorla Çalıştırma Yasağı: Zorla çalıştırma ve 15 yaşından küçük çocukların çalıştırılması kesin olarak yasaklanmıştır. Çalışma Yaşı ve Özel Koruma: Genel çalışma ehliyeti alt sınırı 18 yaşa çıkarılmıştır. İstisnai olarak çalışmasına izin verilen 15-18 yaş arası gençler için ise özel koruma tedbirleri uygulanacaktır.Cinsiyet Eşitliği ve Hamilelik Güvencesi: Kadın çalışanların işe alınması, işte kalması, terfisi veya iş akdinin feshedilmesi gibi süreçlerin hamilelik gerekçesiyle şart koşulması kanun dışı kılınmıştır. İş Güvencesi, İstihdam Standartları ve İçe Kapanmayan Esnek Çalışma İstihdam istikrarını teminat altına almak amacıyla, sürekli nitelikteki faaliyetler için belirli süreli (geçici) sözleşme kullanımı tamamen yasaklanmıştır. İşverenlerin bundan böyle kurumlarındaki pozisyonlar için gerekli yetkinlik ve yeterlilik standartlarını belirlemesi gerekecektir.Günümüz çalışma koşullarına uyum sağlayan modern düzenlemeler de kanuna dahil edilmiştir:Uzaktan Çalışma (Teleçalışma): Uzaktan çalışma resmi bir çalışma modeli olarak tanınmıştır. Ayrıca, Küba’daki bir işverenle bağını sürdüren çalışanların, işverenin onayı ve işin niteliğinin uygun olması durumunda kişisel nedenlerle yurt dışındayken de uzaktan çalışmaya devam etmelerine izin verilmiştir.Çift İstihdam (Birden Fazla İşte Çalışma): Yöneticiler, savcılar, denetçiler, noterler ve avukatlar gibi belirli kamusal yetki kullanan meslek grupları dışında kalan tüm çalışanlar için çift istihdamda idari izin alma şartı kaldırılmıştır.Azaltılmış Mesai ve Gelir Güvencesi: Yetkinliğini kanıtlamış çalışanlar için işvereniyle anlaşarak çalışma saatlerini azaltma imkanı getirilmiştir. Çalışan, öngörülen iş içeriğini eksiksiz tamamladığı sürece tam gün ücreti alma hakkını koruyacaktır. Sosyal adalet ilkelerini güçlendiren kanun, toplumun kırılgan kesimlerine ve bakım sorumluluğu olan bireylere özel korumalar getirmektedir: Engelli Bireylerin İstihdamı: Engelli bireylerin işe erişimlerine ve terfilerine öncelik tanınmıştır. Onları istihdam eden işverenlere vergi avantajları sağlanırken, çalışma ortamlarında gerekli fiziksel ve mimari düzenlemelerin yapılması zorunlu tutulmuştur.Ücretsiz Bakım İzni: Günlük temel ihtiyaçlarını karşılayamayan bakıma muhtaç aile yakınlarının bakımını üstlenen çalışanlara, durumlarını belgelemeleri kaydıyla ücretsiz izin hakkı yasal bir hak olarak verilmiştir.İş Sağlığı ve Güvenliği: Güvenli çalışma ortamı oluşturmak işverenin temel yükümlülüğü haline getirilmiştir. Periyodik risk eğitimleri, ücretsiz koruyucu donanım temini, iş öncesi ve periyodik sağlık taramaları ile iş kazalarının derhal soruşturulması zorunlu kılınmıştır.İş kesintilerinde gelir koruma ve hak arama yollarıEkonomik, teknolojik veya yapısal nedenlerle işin durması ya da işletmenin kapanması durumunda çalışanların gelirlerini korumak amacıyla yeni mekanizmalar kurulmuştur. İşverenler, sigorta poliçeleri ve özel finansal araçlar aracılığıyla çalışanların gelirlerini garanti altına almakla yükümlüdür. Bu kapsamda şirket çalışanları için 6 aylık ücrete kadar, bağımsız çalışanlar için ise bir aylık temel maaş tutarında koruma öngörülmektedir.Hak ihlallerine karşı çalışanların itiraz mekanizmaları güncellenmiş iş değerlendirmeleri, disiplin cezaları ve sözleşme fesihleri gibi konularda yargı yolu açık tutularak özel sektör çalışanlarının da yargıya doğrudan erişimi genişletilmiştir. Ayrıca dönemsel sözleşme onayları ve çalışma rejimleri gibi bazı idari yetkiler yerel düzeydeki birimlere devredilerek merkezden uzaklaştırılmıştır.Uygulama süreci ve sendikaların rolü Kanunun yayımlanmasıyla birlikte işverenlere uyum sağlamaları için 90 günlük bir geçiş süresi tanınmıştır. Bu süre zarfında işverenlerin görev tanımlarını güncellemeleri, iç disiplin yönetmeliklerini ve toplu iş sözleşmelerini yeni kanuna uygun hale getirmeleri, gelir koruma sigortalarını yaptırmaları ve iş adaleti organlarını oluşturmaları gerekmektedir.Küba Çalışanları Konfederasyonu (CTC) liderliğindeki sendikal hareket için ise süreç geniş çaplı bir eğitim ve uygulama dönemini başlatmaktadır. Özellikle ilk kez bu hukuki çerçevede toplu sözleşme müzakeresi yürütecek olan 5.000’den fazla devlet dışı sendikal yapının eğitimi, yönlendirilmesi ve sürecin yönetilmesi önümüzdeki dönemin en kritik görevi olarak öne çıkmaktadır.Küba Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı bildirisiKüba Dışişleri Bakanlığı, Kosta Rika Dışişleri Bakanı Manuel Tovar Rivera’nın Miami Herald gazetesine verdiği mülakatta iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin kesildiğini iddia etmesini şaşkınlıkla öğrendiklerini bildirdi. Yapılan açıklamada, Kosta Rika makamları tarafından Küba hükümetine ilişkilerin koparıldığına dair hiçbir resmi bildirimde bulunulmadığı vurgulandı.Süreç geçmişe dayandırılarak aktarılırken, 17 Mart 2026 tarihinde Kosta Rika’nın hiçbir gerekçe göstermeksizin Havana’daki Büyükelçiliğini kapatma kararı aldığı ve mütekabiliyet gerekçesiyle Küba’dan diplomatik personelini çekmesini talep ettiği hatırlatıldı. Ancak dönemin Kosta Rika Dışişleri Bakanı Arnoldo André Tinoco’nun bu kararların diplomatik ilişkilerin koptuğu anlamına gelmediğini Küba tarafına yazılı olarak bildirdiği ve Kosta Rika Dışişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan resmi metinlerde de ilişkilerin kesildiğine dair hiçbir ifadenin yer almadığı belirtildi.Küba Dışişleri Bakanlığı, Kosta Rika Dışişleri Bakanı’nın bu tür hayati bir gelişmeyi resmi muhataplarına iletmek yerine Güney Florida basını aracılığıyla duyurmayı tercih etmesini eleştirdi. Açıklamanın sonunda, yaşanan bu durum Kosta Rika hükümetinin Amerika Birleşik Devletleri’nin Küba karşıtı politikalarına bağımlı olmasının ve bu politikalara boyun eğmesinin açık bir belirtisi olarak değerlendirildi.Santiago de Cuba’da telekomünikasyona güneş desteğiKüba Telekomünikasyon Şirketi (ETECSA), Santiago de Cuba ilinde iletişimin kesintisiz sürdürülmesini sağlamak amacıyla altyapısını güneş enerjisiyle desteklemeye yönelik kapsamlı bir dönüşüm süreci yürütüyor. Özellikle bölgeyi vuran Melissa Kasırgası’nın ardından Guamá belediyesindeki bir baz istasyonunun hasar görmesiyle hız kazanan proje, iklim felaketleri ve elektrik kısıntılarına karşı iletişim ağının sürekliliğini teminat altına almayı hedefliyor.Nisan ayından bu yana sürdürülen çalışmalar kapsamında il genelindeki teknolojik sahalara iki kilovatlık güneş paneli kitleri monte edilirken, sabit telefon, mobil kapsama ve internet altyapısına hizmet veren telekomünikasyon merkezleri batarya sistemleriyle donatılıyor. Mella, Tercer Frente ve Contramaestre gibi farklı belediyelerdeki merkezlerin devreye girmesiyle birlikte, uzun süredir bağlantı ve kapsama alanı sıkıntısı yaşayan kırsal bölgelerin kesintisiz iletişim hizmetine kavuşturulması amaçlanıyor.Abluka şartlarında sağlık hizmetlerine sıkı denetimCamagüey kentinde düzenlenen İl Konseyi toplantısında, ABD ablukasının yarattığı kaynak yetersizliklerinden ağır şekilde etkilenen Anne ve Çocuk Sağlığı Programı’nın (PAMI) güçlendirilmesi için daha sıkı bir kurumsal denetim ve sektörler arası iş birliği çağrısı yapıldı. Küba Komünist Partisi İl Birinci Sekreteri Walter Simón Noris, gebe bakım merkezlerinde gıda tedariki bulunmasına rağmen hamile kadınların kalori ihtiyaçlarının tam karşılanamadığına dikkat çekerek, beslenme kalitesini artırmak amacıyla farklı ekonomik aktörlerle ortaklıklar kurulması gerektiğini vurguladı.İl Valisi ve Sağlık Genel Müdürü ise yüksek risk taşıyan hamilelerin 12 gebe bakım merkezi bulunan 240 yatak kapasitesine zamanında yönlendirilmesinin önemine değindi. Yetersiz kilo alımı ve enfeksiyon gibi risk faktörlerinin artış göstermesine rağmen merkezlerdeki doluluk oranının yüzde 47,2’de kaldığı belirtilirken, erken doğum ve düşük doğum ağırlığı riski taşıyan anne adaylarının günlük takibinin sıkılaştırılacağı ifade edildi.ABD Kongresi’nde Küba yaptırımları gerilimiABD Kongre Üyesi Maxine Waters, Kongre oturumu sırasında ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ile karşı karşıya gelerek Küba'da derin bir insani ve enerji krizine yol açan petrol kısıtlamalarını ve yaptırımları sert bir dille eleştirdi.Waters, uygulanan maksimum baskı ve akaryakıt politikalarının, ülkeye gıda ve elektrik girişini engelleyerek Kübalı aileleri ve çocukları adeta boğduğunu ifade etti.Petrol arzına getirilen kısıtlamalar, Birleşmiş Milletler'in gıda yardımı dağıtımında uzun süreli büyük aksamalara, içme suyu kıtlığına ve temel hizmetlerde ciddi gecikmelere neden oldu.ABD yönetimi yaptırım stratejisinin bir parçası olarak ekonomik baskı tedbirlerini savunmayı sürdürürken, farklı kesimler ve aktivistler bu politikaların adadaki sivil halk üzerindeki ağır insani etkilerini tartışmaya devam ediyor.Küba’da elektrik üretiminde son durumKüba Enerji ve Madenler Bakanlığı (MINEM), iletim hatlarında meydana gelen arızalar nedeniyle ülke genelinde elektrik şebekesinin tamamen çöktüğünü duyurdu. Olumsuz hava koşullarının tetiklediği süreçte, Matanzas ve Cienfuegos arasındaki 220 kV'luk ana iletim hattının devre dışı kalmasıyla başlayan lokal arıza kısa sürede büyüdü. İlk olarak Pinar del Río'dan Matanzas'a kadar olan batı bölgesini etkileyen arıza sonrası Ulusal Elektrik Sistemi (SEN) Doğu ve Batı olarak ikiye bölündü, birkaç dakika içinde ise tüm ülkede tam kesinti gerçekleşti. Yetkililer, elektrik akımını yeniden sağlamak ve sistemi ayağa kaldırmak amacıyla acil durum protokollerinin derhal devreye sokulduğunu bildirdi.
